سیستمهای اطلاعات جغرافیایی (GIS) نقشی محوری در حوزه برنامهریزی و مدیریت شهری ایفا میکنند و راهحلهای بهتری برای مشکلات متعدد شهری ارائه میدهند. با GIS، فرد توانایی درک بهتر نیازهای موجود یک شهر و طراحی آن را برای برآوردن آن نیازها دارد.
این کتاب به توسعه دانش علمی مبتنی بر فناوریهای فضایی در بین برنامهریزان، محققان، دانشمندان، متخصصان، دانشجویان و افراد عادی کمک میکند و درک بهتری برای برنامهریزی و مدیریت شهری در سطوح مختلف به آنها ارائه میکند. این کتاب اهمیت GIS را در درک بهتر چالشهای کنونی شهری نشان میدهد و بینش جدیدی در مورد نحوه بهکارگیری GIS در برنامهریزی شهری ارائه میدهد. همچنین ذینفعان مختلف جامعه را به مشارکت در فرآیند تصمیمگیری تشویق میکند و به برنامه ریزان و مسئولان کمک میکند تا برنامههای مناسب برای رشد شهری پایدار یک منطقه را تدوین کنند.
کتاب به دو قسمت تقسیمشده است. بخش اول به تشریح مفاهیم اساسی GIS میپردازد و همچنین به تکنیکهای پیشرفته برنامهریزی فضایی میپردازد. بخش دوم به مطالعات موردی در دنیای واقعی با استفاده از کاربردهای مختلف GIS میپردازد. مطالعات موردی شامل تغییرات کاربری زمین شهری، شبیهسازی رشد شهری آینده، جزیره گرمایی شهری، انتخاب محل دفن زباله جایگزین و نگاشت حساسیت سیل شهری و غیره است. این کتاب نشان میدهد که چگونه میتوان GIS را با سنجشازدور، زمینآمار، تکنیکهای یادگیری ماشینی-هوش مصنوعی و سایر فناوریهای پیشرفته ادغام کرد. این کتاب منبعی ارزشمند برای درک و حل مشکلات مربوط به برنامهریزی و مدیریت شهری پایدار است.
تدابیر و اقدامات نوین در بهبود و بهینهسازی سیستمهای حملونقل، نقش کلیدی در افزایش کارایی، کاهش ترافیک، حفاظت از محیطزیست و ارتقا کیفیت زندگی شهری ایفا میکنند. این اقدامات در راستای توسعه حملونقل عمومی، انعطافپذیری در برنامهریزی شهری، فراهمسازی فناوریهای نوین و ترویج استفاده از وسایل نقلیه پایدار میشوند. این تدابیر و اقدامات نوین همچنین به حمایت از مدلهای حملونقل پایدار، افزایش دسترسی به سیستمهای حملونقل عمومی، ترویج استفاده از وسایل نقلیه باانرژی پایدار و ایجاد زیرساختهای حملونقل هوشمند متمرکز میشوند. این تدابیر اهمیت زیادی در بهبود مسائل ترافیک، کاهش انحراف از استانداردهای زیستمحیطی، و ارتقای سطح سرویس حملونقل به شهروندان را دارند. اینگونه اقدامات به سازگاری با تحولات شهری و نیازهای جامعه امروزی کمک میکنند؛ بنابراین در برنامهریزی این حوزه بایستی به ادغام فناوریهای نوین در حملونقل از جمله خودروهای برقی و هوشمند و کاربرد هوش مصنوعی بهعنوان یک فناوری جدید در این حوزه جهت بهبود کارایی و کاهش تأثیرات منفی توجه ویژه نمود.
اهمیت توجه به فضاهای مشارکتی و بازیابی حقوق شهروندی در چارچوب قدرت سیاسی یکی از موضوعات کلیدی در مباحث دموکراسی نوین و اقتصاد سیاسی است. این سؤال را مطرح میشود که آیا فضاهای مشارکتی جدید قادر به فراهمکردن این امکان برای شهروندان هستند که حقوق خود را طلب کنند و ساختارهای موجود قدرت را به چالش کشند؟
هدف از ترجمه این کتاب، بررسی حاکمیت مشارکتی در نمونههای سرمایهداری غربی است که به واکاوی محدودیتها و فرصتهای موجود میپردازد. اهمیت توجه به این محتوا، نهتنها از نظر نظری و دانشگاهی؛ بلکه از حیث عملی و کاربردی نیز برای فعالان سیاسی و شهروندان جامعه اهمیت حیاتی دارد. در واقع لزوم توجه به مشارکت و استفاده صحیح آن، توسط شهروندان در موقعیتهای انتخابی گوناگون شکلگرفته در بستر شهرها، به طرح و تثبیت خواستههای عمومی کمک میکند. امروزه لازم است که شهروندان از این فضاهای نوین شهری برای مشارکت استفاده کرده و در باب شیوههای جدیدی که دموکراسی پیشنهاد میدهد، بحث و گفتگو کنند. این مسئله نهایتاً در قالب یک ارزیابی عمیقتر از دموکراسی مشارکتی، بر حکمرانی و استقلال عمل شهروند تأثیر میگذارد. در جوامع شهری حال حاضر، تأمل در وضعیت قدرت سیاسی و ساختارهای آن اساسی از پایه شهرها را شکل داده که عدم آگاهی درست از آن منجر به اشتباهاتی هرچند سهوی از سمت جامعه است. در واقع نقش شهروندان بهعنوان عاملان تغییر و برهمزننده مرزهای موجود قدرت سیاسی مطرح است که در صورت آگاهی درست در این زمینه، تهدید عدم آشنایی جوامع شهری و احتمال سو استفاده گروههای مختلف را تبدیل به فرصت میکند.
اکنون که این کتاب به پایان رسیده، امیدواریم که موردتوجه فرهیختگان مرتبط با این بستر قرار گرفته و به خط فکری آن دسته از مخاطبان که از حیث دغدغهمندی با ما در مسیر مشترک قرار دارند، سامان دهند. همچنین ضمن استقبال از نظرات و نقد شما عزیزان، بر خود لازم میدانیم که از انتشارات تخصصی شهرسازی از باب حمایت از جوانان نویسنده و خانم کوثر طالبی از باب طراحی جلد تشکر و قدردانی کنیم.
